Eet vandaag een kroket, en ga terug in de tijd met de cabaretcroquet

De kroket. Eentje van Cafetaria Miedema of een van de vijf varianten van Cafetaria Coco? Spoed je vandaag naar een van beide snackbars of naar een andere horecagelegenheid, want het is nationale krokettendag!

De kroket klinkt oerHollands, maar is mogelijk toch afkomstig uit Frankrijk. De kok van Lodewijk XIV ontwikkelde al een recept voor kroketten waar hij in de zeventiende eeuw aandacht voor vroeg in een kookboek, de croquet genoemd. Halverwege de negentiende eeuw treffen we Nederlandse recepten van kroketten, van de kok van Willem I.

Meest verkochte snack

In de negentiende eeuw werd de kroket met name gemaakt van restjes gaar vlees en broodkruim. In de koekenpan of in reuzel (gesmolten spekvet) gebakken. Uit bovenstaande blijkt dat kroketten koninklijke hapjes waren. De kroket was eigenlijk een chique tussengerecht. Heel anders dan we de snack van nu beschouwen. Dat kwam dan ook pas na de Tweede Wereldoorlog toen de kroket zich langzaam ontwikkelde tot de meest verkochte snack via snackbars. Inmiddels is de kroket verslagen door de frikandel, maar er zijn nog altijd veel liefhebbers voor te porren.

Weetjes over de kroket

-afmetingen en calorieën

Volgens Wikipedia is de gemiddelde kroket 10,5 centimeter lang en heeft een diameter van 3 centimeter. Daarmee is de inhoud 74 kubieke centimeter. Aantal calorieën: 150.

-het Krokettenboek

Er bestaat een heus boek over de kroket, geschreven door wijlen culinair journalist Johannes van Dam (1946-2013), Het Krokettenboek (Uitgeverij Nijgh & van Ditmar, 2014). De journalist overleed voordat het boek af was, maar zijn vrienden Joosje Noordhoek en Jonah Freud, hebben het boek op basis van zijn gegevens in 2014 voltooid.

-Belgische kroket

In België wordt met een kroket een aardappelkroket bedoeld.

-heet gegeten

De vulling van een kroket is veelal een dikke ragout van rundvlees. De voorgevormde ragout wordt door ei, bloem en paneermeel gerold en daarmee goed afgesloten. De kroket mag niet barsten als de deze gefrituurd wordt. Er ontstaat op deze manier een knapperige korst. Die koelt snel af, maar de inhoud echter niet. Dat weten veel liefhebbers maar al te goed. Het wordt aangeraden de kroket rustig te eten, zodat je je niet aan de ragout brandt.

-politieke kroket

Het is 25 november 1993 als CDA-politicus en gemeenteraadslid Jan Peter Balkenende (1982-1998 gemeenteraadslid in Amstelveen en minister-president van 2002 tot 2010) zich verveelt en tijdens een gemeenteraadsvergadering een motie indient die de kroket betreft. Als een vergadering tot na elf uur ’s avonds zou duren zouden de raadsleden recht hebben op een kroket. Wat als grap was bedoeld, werd serieus genomen en men stemde voor. Een paar jaar later werd eenzelfde krokettenmotie ook in de gemeente Zwolle aangenomen, als een vergadering tot na tien uur ’s avonds zou duren. In dit geval werd ook de mogelijkheid geboden een vegetarische snack te kiezen.

-cabaretcroquet

In Simon Carmiggelts boek: ‘Ik lieg de waarheid’ staat een prachtig kleinood, een kronkel over de kroket. Over honderd kroketten eigenlijk. Het boek bestaat uit de beste Kronkels, en werd samengesteld door Sylvia Witteman. Simon Carmiggelt (1913-1987) was een Nederlandse journalist, schrijver en dichter die het alledaagse op een bijzondere manier wist te verwoorden. Onder het pseudoniem Kronkel publiceerde hij bijna veertig jaar vrijwel dagelijks een cursiefje in dagblad Het Parool. Jaarlijks werden deze gebundeld en bleken enorm populair. De kronkel over de kroket werd door cabaretier, zanger en acteur Wim Sonneveld (1917-1974) als conférence opgevoerd onder de titel: ‘Croquetten’.