Besmettingen stijgen verder, ook toename vaccinaties en tests

Voor de tweede week op rij is het aantal positieve coronatests in Fryslân met de helft toegenomen. Er waren 1115 besmettingen, tegen 778 een week eerder. Het is het hoogste aantal sinds 22 juli. Voor het eerst in vijf weken zijn er meer vaccinaties gezet.

De stijging van het tal besmettingen is in lijn met de landelijk trend. De belangrijkste oorzaken zijn de versoepelingen vanaf 25 september en het koudere herfstweer waardoor mensen elkaar weer meer binnen ontmoeten. Tijdens de vorige piek – na de versoepelingen in juli – waren in Fryslân 1468 positieve tests in een week.

Een opvallend verschil is dat destijds in eerste instantie hoofdzakelijk jongeren besmet raakten. Dat gebeurde vooral in het toen net opengestelde uitgaansleven. Nu vinden besmettingen plaats in alle leeftijdsgroepen, ook onder gevaccineerden. Dit heeft er waarschijnlijk mee te maken dat gevaccineerden met de CoronaCheck-app horeca en evenementen mogen bezoeken. Ook voelen gevaccineerden zich veiliger omdat voor hen de kans op ernstige ziekteverschijnselen gering is.

Testen gevaccineerden

Gevaccineerden kunnen het virus nog wel oplopen en doorgeven. Dit bleek onder meer na het dorpsfeest in Winsum, waar Testen voor Toegang van toepassing was. Er kwamen 52 besmettingen uit voort. Het overgrote deel van de positief getesten was volledig gevaccineerd. Het is daarom van belang dat wie ingeënt is en toch verkoudheidsklachten krijgt zich laat testen bij de GGD en in geval van corona thuis blijft.

Hier tegenover staan de successen van vaccineren. Uit de Fieldlabs is gebleken dat bij Testen voor Toegang het virus vaker is verspreid door mensen met een negatieve sneltest dan door gevaccineerden met een QR-code. Uit cijfers van de ziekenhuizen blijkt dat van de mensen die op de intensive care belanden 80 procent niet ingeënt is, terwijl ongevaccineerden slechts 20 procent van de bevolking uitmaken. Een gevaccineerde 75-plusser heeft minder kans door corona op de ic te belanden dan een ongevaccineerde tussen de 12 en 50 jaar.

Druk op de zorg

Het aantal ziekenhuisopnames loopt in het hele land weer op. In de Friese ziekenhuizen liggen 18 coronapatiënten. In september schommelde dit aantal rond de 15. Of er landelijk maatregelen volgen, is vooral afhankelijk van de druk op de zorg. Het verblijf op de ic duurt relatief lang voor een coronapatiënt, waardoor de ic dan niet voor andere patiënten te gebruiken is.

In de verpleeg- en verzorgingshuizen nam het aantal besmettingen toe van 47 naar 80 besmettingen (onder wie 55 bewoners) in een week. Er zijn vijf kleine clusters van drie tot zes besmettingen.

Meer vaccinaties

Voor het eerst in vijf weken zijn meer vaccinaties gezet. Het gaat om 3913 prikken, tegen 3089 vorige week. Van alle 570.000 Friezen van boven de twaalf jaar is bijna 78 procent nu volledig gevaccineerd. Inmiddels hebben 500 Friezen met een slecht afweersysteem een derde prik gehad.

De afgelopen week is meer dan een derde van de mensen gevaccineerd zonder afspraak. Dit gebeurt behalve in de bus op alle vier vaste locaties (Drachten, Heerenveen, Leeuwarden en Sneek), tot een uur voor sluitingstijd. Tieners vormen nog steeds de grootste groep die zich laat vaccineren.

Prikken en allergie

Mensen kunnen allergisch reageren op een vaccin, net als op pinda’s, tomaten of ander voedsel. Personen die na hun eerste vaccinatie een ernstige allergische reactie hebben gehad, kunnen voor hun tweede prik mogelijk terecht bij een allergoloog in het ziekenhuis. Zij hebben dan eerst een verwijzing van de huisarts nodig. Deze allergiedeskundige bepaalt of de GGD de tweede prik kan zetten of dat dit in de polikliniek moet. Van de Nederlanders die een eerste prik haalden, kreeg 0,07 procent een heftige allergische reactie. In Fryslân gaat het om ongeveer 110 mensen.

Vaccinatie dicht bij huis

GGD Fryslân begint vanaf 3 november tijdelijke priklocaties te openen. In deze zogeheten pop-up-locaties in dorps- of buurthuizen geeft de GGD ook voorlichting over corona en het vaccin. Gebouwen bieden meer comfort dan de vaccinatiebus, nu de temperaturen dalen. De eerste pop-up locatie is op 3 in de Leeuwarder wijk Bilgaard. Op 5 november start dit in Oosterwolde en op 19 november in Sint Nicolaasga. In totaal zijn er zo’n tien prikdagen op locatie in november.

Het gebruik van de vaccinatiebus bouwt de GGD af. Komende week staat de bus in Holwerd (zaterdag), Dokkum (maandag), Drachten De Wiken (dinsdag), Burgum (woensdag), Harlingen (donderdag) en in Wolvega (vrijdag).

Bron- en contactonderzoek

Door de oplopende besmettingscijfers is het bron- en contactonderzoek minder intensief. Wie positief test, krijgt een telefoontje met het verzoek in thuisisolatie te gaan en nauwe contacten te waarschuwen. Het is nu niet mogelijk mensen na vijf dagen te bellen voor een tweede gesprek.

GGD Fryslân merkt in zijn contacten met bedrijven dat die hier en daar uit zichzelf weer maatregelen treffen tegen mogelijke virusoverdracht. Het afstand houden in kantines en vergaderzalen keert terug en in sommige vallen dragen werknemers opnieuw mondkapjes.

De cijfers  

De afgelopen week zijn 7302 coronatesten afgenomen bij inwoners van Fryslân. Bijna 600 meer dan de 6737 van een week eerder. In totaal zijn nu 563.450 tests door Friezen bij de GGD gedaan.

Met de 1115 besmet geraakte personen van deze week zijn nu in totaal 56.353 Friezen positief getest. In de afgelopen zeven dagen zijn tien ziekenhuisopnames gemeld aan GGD Fryslân (vorige week zes). Er zijn twee sterfgeval doorgegeven (vorige week één).

Het aantal clusters van meer dan drie besmettingen die aan elkaar te linken zijn, is toegenomen. Er zijn tien clusters van tien of meer besmettingen. Het vindpercentage steeg naar 14,8, wat betekent dat er minder zicht op de verspreiding van het virus is. In de leeftijdsgroep 18 tot 30 jaar was dit percentage met 10,5 procent het laagst, wat er op wijst dat deze groep zich meer laat testen.

Gemeenten 

In bijna alle gemeenten stegen de cijfers, op drie Waddeneilanden na. Naar verhouding blijft het aantal nieuwe besmettingen het hoogst in de noordoosthoek van de provincie. Noardeast-Fryslân, Waadhoeke en Tytsjerksteradiel hadden nog niet eerder zo veel besmettingen in een week.

De gemeentelijke besmettingscijfers (tussen haakjes vorige week): Noardeast-Fryslân 163 (135), Leeuwarden 155 (90), Heerenveen 108 (86), Waadhoeke 104 (58), Súdwest-Fryslân 95 (62), Smallingerland 88 (82), Achtkarspelen 80 (78), Tytsjerksteradiel 71 (41), Dantumadiel 64 (29), De Fryske Marren 56 (39), Opsterland 47 (38), Ooststellingwerf 40 (11),  Weststellingwerf 22 (12), Harlingen 12 (4), Terschelling 8 (10), Ameland 2 (1), Vlieland 0 (2) en Schiermonnikoog 0 (0).

Bron: GGD