Aggie van der Meer blijft schrijven

De 87 jarige Aggie van der Meer zit normaal gesproken, als er niets bijzonders is,  iedere middag van 14 tot 17 uur te schrijven. Van haar hand verschenen tot nu toe tien romans, vijf dichtbundels, schreef ze zes toneelstukken en werkte ze samen met Hoite Pruiksma aan een oratorium.

Het begon eigenlijk allemaal in 196 toen ze haar eerste boek schreef, een kinderboek. Stichting It Fryske berneboek had een wedstrijd uitgeschreven waar Van der Meer aan meedeed. Ze schreef het boek It Kemiel van Omke Romke. Ze won er zowaar de eerste prijs mee. Maar dat was niet vanwege het Fries, de jury was vooral gecharmeerd van het verhaal. Zodoende wonnen dat jaar twee schrijvers de prijs.

Eind jaren 90 begon  haar schrijf carrière pas echt. Toen kwam ze toe aan wat ze altijd al wilde. Na een druk leven met een eigen  bedrijf,  stopte ze met haar werk als tuinontwerpster. Vlak daarna bezocht ze workshop van Tsjêbbe Hettinga. Ze had al eens gedichten gelezen en gehoord van hem. Ze moest toen zelf ook gedichten maken. Een van die gedichten kwam via Teake Oppewal in een litterair tijdschrift. En daarna is het allemaal vanzelf gegaan.

 

Tei-iizje/Lok-azen

Is een gedichtenbundel met 40 gedichten die gaan over tei- iizje, met dooi weer over ijs lopen. De naam Tei-iizje is een woord wat veel  discussie opleverde, een woord wat veel Friezen niet kennen en nauwelijks gebruikt wordt.  In Bolsward werd het woord door de familie Van der Meer wel gebruikt. Het betekend eigenlijks lopen over de schotsen van ijs. Met dooi weer over het ijs lopen.

Het was schrijver en dichter Abe de Vries die Van der Meer vroeg om een manuscript te maken met Friese gedichten met een Nederlandse vertaling. Hij had dit zelf namelijk ook gedaan en vond dat de gedichten van Van der Meer dit ook verdiende. Het was een aanbod wat ze niet kon weerstaan.

Volgens Van der Meer betekent het woord zowel een uitdaging als gevaar. Ze is zelf begonnen met het idee dat je het ook kan zien dat je over het ijs naar de overkant gaat en niet weer terugkomt. In de bundel staan allemaal gedichten die vantoepassing zijn op dat ene woord tei-iizje. Zo komt de verleiding, waarschuwen,wagen en het lot tergen aan bod in de bundel.

Van der Meer heeft al veel positieve reacties gehad op het feit dat er nu ook een Nederlandse vertaling van het Friese gedicht is. Een ondernemer uit Bolsward verraste haar met de opmerking :”Wat hewwe jou un mooie bundel skreven”.  Een reactie die ze nooit had verwacht van deze man. “Ik von ut  echt prachtig, ik had nooit docht dat sun man un gedichtenbundel su leese. Su kenne ju juself in un meens vergisse”:Aldus Van der Meer.

Van der Meer vroeg de  man of hij zelf naar “Ut Boekhuus”was gegaan om het boek te kopen, waarop de man bevestigend had gereageerd.

Van der Meer schreef in het begin van haar carrière eerst haar gedichten in het Fries en vertaalde ze dan naar het Nederlands. Maar daarover was ze nooit tevreden. Vandaar dat ze haar gedichten nu eerst in het Nederlands schrijft om ze vervolgens naar het Fries te vertalen.

 

It lân achter it each fan de nulle

Daarnaast is er de samenwerking met de friese componist Hoite Pruiksma. Hij maakte eerder al eens een zangstuk van “Van der Meers gedicht “hear it wetter”. Vorig jaar ontstond er weer een nieuw project, gebaseerd op Van der Meers boek “De Sneinen”.

Dat boek kwam tot stand toen het met haar man niet goed ging. Ze nam zichzelf toen voor om iedere zondag een wandeling te maken en liep daarbij de Gysbert Japicxlaan af. Gewoon om er even uit te zijn. Vooral de zondagen waren mooi, aldus Van der Meer. En daarbij werd het idee geboren om over de zondagen gedichten te maken.

Terwijl de gordijnen dicht waren, de mensen nog sliepen, fantaseerde en bedacht Van der Meer thema’s. Ze bekeek ook wat er op de zondagen in de kerk te doen was en dat verwerkte ze allemaal in haar gedichten. Ondanks dat het een werelds verhaal is volgt Van der Meer in dit boek toch ook het kerkelijk jaar.

Het boek zag Hoite Pruiksma en het sprak hem enorm aan. Hij zag er direct een oratorium in. Het plan was er direct maar Van der Meer moest het hele verhaal wel opnieuw schrijven.
Het verhaal valt in vier stukken te verdelen. Verwachting, welke de adventstijd beschrijft, De zondebok, de periode tussen Kerstmis en Pasen. De Geest en Het land achter het oog van de naald. Pruiksma maakte een eerste opzet naar het oratoriu ‘It lân achter it each fan de nulle’. In september 2013 werd in Workum Ferwachting gepresenteerd en uitgevoerd. Dat werd goed ontvangen en zelf s IKON radio besteedde aandacht aan het project.Het moet leiden tot een theatraal oratorium.

Of dat er komt is afhankelijk van geld want het is een kostbare zaak om zo’n project tot stand te brengen. Van der Meer moet het allemaal nog zien of het gaat lukken, maar volgens haar heeft Hoite Pruiksma goede hoop dat het gaat lukken.

 

Zolang ze tijd van leven en inspiratie heeft gaat Van der Meer door. En daarom is de schrijfster alweer met een nieuw project begonnen. Een boek wat nu nog ter beoordeling bij een collega schrijver ligt s ze momenteel in het Nederlands  aan het herschrijven. Een project waar ze nog wel even mee bezig zal zijn.

© Ton Visser

 

Inkeld noch Ferlangen

Ik liet him gean
alinne
hy seach noch om
net wiiend, frjemd al
te skrinnend miskien
te moisum ek
lake wat, weuade,
as wie it mar foar even

De nacht, genedich
omermet him yn my
syn mûle, syn hannen
taastend al heal ferdwaald,
inkeld noch ferlangen.

© Aggie van der Meer. Uit Tei iizje/lok-azen


2 reacties

  1. 13 oktober 2014

    […] Lês fierder by tvbolsward […]

  2. 13 oktober 2014

    […] Lês fierder by tvbolsward […]